Ẹ̀wà ni ìkan lára àwọn igi eléso tí ó ń so ohun jíjẹ ẹlẹ́yọ, tí ènìyàn tàbí ẹranko lè jẹ gẹ́gẹ́ bí óúnjẹ. [1]

Ẹ̀wà
"Painted Pony" dry bean (Phaseolus vulgaris)
Bean plant
Beans and plantain

Oríṣi Ọ̀nà tí a lè gbà jẹ ẹ̀wàÀtúnṣe

Ọ̀nà tí a lè gbà láti sè tàbí jẹ ẹ̀wà pọ̀ jántì-rẹrẹ. Lára rẹ̀ ni:

  1. Sísè lásán
  2. Sísèé pẹ̀lú àwọn ohun jíjẹ mìíràn bí Iṣu, àgbàdo, ìrẹsì, kókò, ọ̀gẹ̀dẹ̀ yálà díndín tàbí bíbọ̀ àti bẹ́ẹ̀ bẹ́ẹ̀ lọ.
  3. A lè fi ẹ̀wà ṣe mọ́ímọ́í àti àkàrà àti ọ̀nà mìíràn tí kálukú bá tún mọ̀ tí wọn lè lòó sí.
  4. A lè fi ẹ̀wà se ọbẹ̀ ìbílẹ̀ tí a ń pè ní gbẹ̀gìrì [2]

Gbígbìn àti kíkórè ẹ̀wàÀtúnṣe

 
Field beans (broad beans, Vicia faba), ready for harvest

Yàtọ̀ sí àwọn óuńjẹ akẹgbẹ́ ẹ̀wà tókù, ẹ̀wà ní tirẹ̀ jẹ́ ohun eléso tí ó nílò ooru tàbí oòrun gbígbóná láti dàgbà. Kí ẹ̀wà tó lè dàgbà débi tí yóò tó kórè, yóò lò tó ọjọ́ Márùndínlọ́gọ́ta sí ọgọ́ta ọjọ́ kí ó tó lè ṣe é kórè lóko. [3] Níbẹ̀rẹ̀ ìdàgbàsókè rẹ̀, èpo tàbi pádi rẹ̀ yóò wà ní àwọ̀ ewé mìnìjọ̀, nígbá tí ó bá tún ìdàgbàsókè díẹ̀ si, pádi rẹ̀ yóò di àwọ̀ pípọ́n rẹ́súrẹ́sú, nígbà tí àwọ rẹ̀ yóò di dúdú nígbà tí ó bá gbó tán. Púpọ̀ ẹ̀wà ni ó ma ń nílò ìrànlọ́wọ́ igi lnítòsí wọn láti fi gbéra sókè, àmọ́, ẹ̀wà ṣèsé kìí nílò ìrànwọ́ kankan láti fi dàgbà rárá.[4][5]

 
Bean creeper

Àwọn ítọ́kasíÀtúnṣe

  1. "Beans and peas are unique foods | ChooseMyPlate". www.choosemyplate.gov. Retrieved 2020-01-24. 
  2. Clark, Mellisa. "How to Cook Beans". New York Times Cooking. New York Times. Retrieved 3 January 2020. 
  3. Shurtleff, William; Aoyagi, Akiko (1 October 2013). Early Named Soybean Varieties in the United States and Canada: Extensively Annotated Bibliography and Sourcebook. Soyinfo Center. ISBN 9781928914600. https://books.google.com/?id=zWW4AQAAQBAJ&pg=PA452&dq=bean+maturity+55%E2%80%9360+days#v=onepage&q&f=false. Retrieved 18 November 2017. 
  4. Schneider, Meg. New York Yesterday & Today. Voyageur Press. ISBN 9781616731267. https://books.google.com/?id=6O4sOoTqV60C&pg=PA114&dq=native+americans+corn+beans+squash#v=onepage&q&f=false. Retrieved 18 November 2017. 
  5. "The Germination Of a Bean" (PDF). Microscopy-uk.org.uk. Retrieved 18 November 2017. 

Ìtọ́kasí àrèÀtúnṣe

  • Ẹ̀wà, Yobamoodua Cultural Heritage on Facebook